อยู่อย่างเรียบง่าย..ใต้หมวกหิมะ
นิตยสาร IMAGE
พฤศจิกายน 2006
คอลัมน์ Moment in Time โดย Joyce

ครั้งหนึ่งของการเดินทางที่แม้จะผ่านเวลามากว่าหนึ่งปี แต่ยังคงวนเวียนอยู่ในใจของนักเขียนอิสระไม่จำกัดแนว ชลลดา เตียวสุวรรณ เจ้าของนามปากกา เพลงดาบแม่น้ำร้อยสาย “ ช่วงปลายๆกรกฎาคมจนถึงกลางๆเดือนสิงหาคมของปีที่แล้ว ช่วงนั้นจะเป็นหน้าฝน ไม่ว่าเวียตนาม พม่า อินเดียตอนล่าง ฝนจะตกเยอะ เว้นก็แต่ลาดักซึ่งอยู่ในแคว้นจัมมูและแคชเมียร์ตอนเหนือสุดของอินเดียในเทือกเขาหิมาลัย จะเป็นช่วงฤดูร้อนพอดี “ ทริปนี้ตั้งใจจะไปแบบสบายๆ หมายถึงว่าไม่เคลื่อนไหวมาก บินจากกรุงเทพไปเดลี แล้วก็บินจากเดลีไปเลห์ เมืองเอกของลาดัก แบกเป้ไปคนเดียวตามปกติของเรา ตั้งใจว่าจะไปวาดรูป เอากระดานกับขาตั้งติดไปด้วย

“ ก่อนหน้านี้เคยเห็นจากรูปว่า ลาดักเป็นเมืองพุทธทิเบต นิกายวัชรยาน ผู้คนก็อพยพมาจากทิเบตตั้งนานแล้ว เพราะฉะนั้นหน้าตาชาวเมืองจะออกไปทางทิเบต บ้านเมืองก็หน้าตาคล้ายเป็นทิเบตน้อย

“ ที่นี่จะต่างจากอินเดียตอนล่างมาก บรรยากาศค่อนข้างเงียบสงบ คนเขาจะอยู่กันอย่างเรียบง่าย เมื่อเขาอยู่ในทะเลทราย น้ำเป็นสิ่งมีค่ามาก ชาวลาดักใช้น้ำอย่างรู้ค่ามากๆ เพราะน้ำนั้นคือหิมะที่ละลายไหลลงมาจากเขา ปกติแล้วน้ำประปามีไว้ให้นักท่องเที่ยวเสียมากกว่า ชาวบ้านมักใช้น้ำจากลำธารสาธารณะเล็กๆซึ่งไหลผ่านหน้าบ้านเกือบทุกหลัง เอาไว้ซักล้าง ที่เกสเฮ้าส์จะแปะป้ายไว้ในห้องน้ำว่า ถ้าซักผ้ากรุณาอย่าใช้น้ำประปา ให้ออกไปซักที่ลำธารหน้าบ้าน

“ ที่นี่เขาจะไม่ใช้ถุงพลาสติกกัน ยิ่งถ้าตามหมู่บ้านรอบนอกลาดัก ถ้าใช้ถุงพลาสติกจะถูกปรับ 500 รูปี เวลาซื้อของ เขาจะใช้กระดาษหนังสือพิมพ์ห่อให้

“ อย่างน้ำดื่มบรรจุขวดพลาสติกชาวบ้านเขาไม่กินกัน มีแต่นักท่องเที่ยวน่ะแหละ ก็จะมีร้านหนึ่งให้เรา refill น้ำ จ่ายแค่บาทเดียว เพื่อที่เราจะได้ไม่ต้องซื้อขวดใหม่ตลอดเวลา เป็นการลดขยะพลาสติก

“ เรื่องอาหารการกิน คนลาดักทุกบ้านจะมีแปลงผักสวนครัวอยู่รอบๆบ้าน ถึงเวลามื้ออาหารเขาก็จะออกไปเด็ดๆดึงๆแล้วเอามาผัด หรือต้มแกงอะไรง่ายๆ แต่รสชาติอร่อยมาก เพราะความสดของวัตถุดิบ เหมือนเขากินเพื่ออยู่จริงๆ

“ ถ้าบ้านมีสองชั้น ห้องส้วมจะอยู่ชั้นสอง ทำเป็นพื้นดินอัดแน่นๆ แล้วเจาะร่องตรงกลางให้เป็นคอห่าน แล้วจะมีดินร่วนๆอยู่กองหนึ่งกับพลั่วไว้ในห้องส้วม เวลาขับถ่ายเสร็จ ก็ตักดินเทลงไปในร่อง พอดินกลบทับที่ชั้นล่างมากๆเข้า เขาก็จะโกยดินตรงนั้นไปทำปุ๋ย พอใช้ดินกลบก็จะไม่มีกลิ่นห้องน้ำเลย แล้วยังเอาของเสียไปใช้ประโยชน์ได้อีก ที่สำคัญไม่ต้องใช้น้ำ

“ รู้สึกว่าตลอด 3 สัปดาห์ที่อยู่ในลาดักเป็นที่ที่ไปแล้วเราต้องขัดเกลาตัวเอง ต้องปรับตัวเอง ต้องสำนึกอะไรบ้างที่จะอยู่ร่วมกับเขาได้ ที่ชอบคงเพราะถูกจริตเรานั่นละ”

ไม่แปลกใจเลยที่จะได้ยินประโยคปิดท้ายการสนทนาจากเพลงดาบฯว่า

“ ตั้งแต่กลับมา ก็นึกถึงลาดักทุกวันเลย ตื่นขึ้นมาก็นึก แค่นั่งๆอยู่นี่ก็นึกถึงแล้ว...”